ایسلند سرزمین یخ و آتش؛ راهنمای جامع سفر به بکرترین نقطه اروپا

ایسلند کجاست و راز نامگذاری سرزمین یخ و آتش

ایسلند دومین جزیره بزرگ اروپا پس از بریتانیا است که در اقیانوس اطلس شمالی و درست در زیر مدار قطب شمال قرار دارد. این جزیره از نظر زمین شناسی یکی از فعال ترین و در عین حال جوان ترین نقاط کره زمین محسوب می شود. دلیل اصلی این فعالیت های زمین شناسی، موقعیت ایسلند بر روی رشته کوه میان اقیانوسی است. این رشته کوه عظیم زیر دریایی، مرز میان دو صفحه تکتونیکی بزرگ، یعنی صفحه آمریکای شمالی و صفحه اوراسیا را تشکیل می دهد. این دو صفحه با سرعتی حدود دو سانتی متر در سال از یکدیگر دور می شوند و این شکاف مداوم با صعود ماگما از اعماق زمین پر می شود. نتیجه این فرآیند، شکل گیری جزیره ای است که همزمان میزبان صدها آتشفشان فعال و بزرگ ترین یخچال های طبیعی قاره اروپا است.

تضاد میان آتش و یخ در ایسلند تنها یک شعار تبلیغاتی نیست، بلکه واقعیتی است که هر روز در طبیعت این کشور جریان دارد. در حالی که گدازه های داغ آتشفشانی با دمای بیش از هزار درجه سانتی گراد از دل زمین می جوشند، یخچال های طبیعی عظیم مانند واتنایوکوتل، سطحی به وسعت هزاران کیلومتر مربع را پوشانده اند. وقتی این دو نیروی عظیم با هم روبرو می شوند، پدیده های بی نظیری مانند چشمه های آب گرم جوشان، فوران های بخار، غارهای یخی آبی رنگ و آبشارهای خروشان در دل صخره های بازالتی سیاه شکل می گیرند.

پدیده های شگفت انگیز زمین شناسی در ایسلند

برای درک بهتر ایسلند، باید با مفاهیم تخصصی زمین شناسی این منطقه آشنا شوید. ایسلند دارای بیش از سی سیستم آتشفشانی فعال است. برخی از این آتشفشان ها مانند هکلا به دلیل فوران های مکرر و پیش بینی ناپذیرشان به دروازه جهنم معروف هستند. در مقابل، آتشفشان زیر یخچالی گریمسوتن می تواند با ذوب کردن ناگهانی یخ ها، سیلاب های ویرانگر یخچالی یا همان یوکول هلاپ را ایجاد کند. در سال دو هزار و دهم، فوران آتشفشان فیملبوندال در زیر یخچال ایافجالایوکوتل باعث شد تا ستونی از خاکستر به ارتفاع نه کیلومتر در آسمان پخش شود و حمل و نقل هوایی کل اروپا را برای روزها مختل کند.

در کنار آتشفشان ها، فعالیت های زمین گرمایی یا ژئوترمال نیز بخش جدایی ناپذیر از ایسلند هستند. آب سرد باران و برف به داخل شکاف های سنگ های متخلخل نفوذ می کند، توسط سنگ های داغ آتشفشانی در اعماق زمین گرم می شود و سپس با فشار از طریق چشمه های آب گرم به سطح زمین باز می گردد. این پدیده باعث شده تا ایسلند یکی از بزرگ ترین تولید کنندگان انرژی زمین گرمایی در جهان باشد و بخش عظیمی از نیازهای برق و گرمایش خانگی این کشور به صورت کاملا رایگان و پاک تامین شود.

جاذبه های دیدنی ایسلند که نباید از دست داد

دایره طلایی ایسلند

دایره طلایی یک مسیر گردشگری کلاسیک و بسیار محبوب است که سه جاذبه اصلی ایسلند را در فاصله ای نزدیک به پایتخت به هم متصل می کند. اولین ایستگاه، پارک ملی تینگوتلیر است. این منطقه نه تنها از نظر زیبایی طبیعی، بلکه از نظر تاریخی نیز اهمیت فوق العاده ای دارد. تینگوتلیر محل تشکیل آلثینگ، اولین پارلمان جهان در سال نه صد و سی میلادی توسط ویکیینگ ها است. از نظر زمین شناسی، این پارک تنها نقطه در جهان است که می توانید روی شکاف میان دو قاره اروپا و آمریکای شمالی قدم بگذارید. دره سیلفرا در این پارک، با آب زلال و کریستالی خود که از ذوب یخچال ها تامین می شود، یکی از بهترین مکان های جهان برای غواصی در میان دو قاره است.

دومین ایستگاه دایره طلایی، منطقه زمین گرمایی گایزیر است. در این منطقه، چشمه آب گرم استروکور هر پنج تا ده دقیقه یکبار، ستونی از آب جوش و بخار را با فشاری عظیم تا ارتفاع سی متر به آسمان پرتاب می کند. سومین و آخرین ایستگاه، آبشار گولفوس یا آبشار طلایی است. رودخانه هویتائو که از یخچال لانگایوکوتل سرچشمه می گیرد، با حجمی عظیم به درون یک دره عمیق می ریزد و این آبشار دو طبقه خروشان و باشکوه را ایجاد می کند. در روزهای آفتابی، قطرات آب معلق در هوا باعث ایجاد رنگین کمان های دائمی بر فراز آبشار می شوند.

ساحل سیاه رینیسفیارا و ستون های بازالتی

ساحل سیاه رینیسفیارا در نزدیکی شهر کوچک ویک، یکی از عجیب ترین و در عین حال خطرناک ترین سواحل جهان است. ماسه های این ساحل به دلیل خرد شدن سنگ های بازالتی آتشفشانی در طول هزاران سال، کاملا سیاه رنگ هستند. در انتهای ساحل، ستون های شش ضلعی بازالتی قرار دارند که انگار توسط یک معمار مهندسی شده اند. این ستون ها در واقع نتیجه سرد شدن و انقباض تدریجی گدازه های آتشفشانی در طول زمان هستند. در نزدیکی ساحل، صخره های دریایی رینیسدرانگ قرار دارند که طبق افسانه های محلی، ترول هایی هستند که در تلاش برای کشیدن کشتی ها به ساحل، با طلوع خورشید به سنگ تبدیل شده اند.

تالاب یخی جوکولسارلون و ساحل الماس

در جنوب شرقی ایسلند، تالاب یخی جوکولسارلون قرار دارد که یکی از نمادین ترین تصاویر این کشور را می سازد. این تالاب از ذوب شدن سریع یخچال طبیعی بریمارکورایوکوتل به وجود آمده است. تکه های عظیم یخ آبی رنگ که گاهی قدمت آن ها به هزار سال می رسد، از یخچال جدا شده و در تالاب شناور می شوند تا در نهایت به اقیانوس راه پیدا کنند. در مقابل تالاب، ساحل الماس قرار دارد. امواج اقیانوس، تکه های یخ شفاف را از تالاب به ساحل سیاه پرتاب می کنند و در زیر نور خورشید، مانند الماس های غول پیکر بر روی ماسه های سیاه می درخشند.

آبشارهای خروشان سلجالاندس فوس و اسکوگافوس

در مسیر جاده حلقه ای، دو آبشار بسیار معروف قرار دارند. سلجالاندس فوس یکی از معدود آبشارهای جهان است که می توانید از پشت پرده آب آن عبور کنید و به غاری در پشت آبشار دسترسی پیدا کنید. اسکوگافوس اما با عرض بیست و پنج متر و ریزش شصت متری آب، قدرتی خیره کننده دارد و در روزهای آفتابی، رنگین کمانی دائمی در برابر آن شکل می گیرد. طبق افسانه ها، در پشت آبشار اسکوگافوس، صندوقچه ای از گنج توسط اولین ویکیینگ ساکن این منطقه پنهان شده است.

شفق قطبی در برابر خورشید نیمه شب

ایسلند یکی از بهترین مکان های جهان برای تجربه دو پدیده متضاد نوری است. از اواخر ماه سپتامبر تا اوایل ماه آوریل، آسمان ایسلند به یکی از مراکز اصلی تماشای شفق قطبی تبدیل می شود. این پدیده زمانی رخ می دهد که ذرات باردار خورشیدی با میدان مغناطیسی زمین در مناطق قطبی برخورد می کنند و رقصی از نورهای سبز، بنفش و صورتی را در آسمان تاریک ایجاد می کنند. برای مشاهده شفق قطبی، نیاز به آسمانی صاف، تاریک و دور از آلودگی نوری شهرها دارید.

در مقابل، از اواسط ماه می تا اواسط ماه اوت، ایسلند تجربه ای کاملا متفاوت را ارائه می دهد. به دلیل موقعیت جغرافیایی نزدیک به مدار قطب شمال، خورشید در این ماه ها هرگز کاملا غروب نمی کند و پدیده خورشید نیمه شب رخ می دهد. در این دوران، روزها بی پایان به نظر می رسند و شما می توانید در ساعت دو بامداد در زیر نور روشن خورشید، از طبیعت وحشی ایسلند عکاسی کنید یا در چشمه های آب گرم relax کنید.

راهنمای عملی و ویزای ایسلند برای ایرانیان

وضعیت ویزای شینگن

ایسلند عضو منطقه شینگن است، اما در ایران سفارتخانه مستقیم ندارد. بنابراین، متقاضیان ایرانی برای دریافت ویزای توریستی ایسلند باید از طریق سفارتخانه های کشورهای نماینده، معمولا سفارت دانمارک یا سوئد در تهران، اقدام کنند. پروسه دریافت ویزای شینگن نیازمند ارائه مدارک کامل مالی، رزرو قطعی هتل، بلیت رفت و برگشت، بیمه مسافرتی با پوشش حداقل سی هزار یورو و برنامه سفر دقیق است. با توجه به سختگیری های اخیر، توصیه می شود حداقل سه ماه قبل از سفر برای وقت سفارت اقدام کنید.

بهترین زمان سفر به ایسلند

انتخاب زمان سفر به ایسلند کاملا به هدف شما بستگی دارد. اگر به دنبال رانندگی در جاده حلقه ای، دسترسی به تمام جاده های کوهستانی، تماشای نهنگ ها و لذت بردن از روزهای طولانی هستید، ماه های ژوئن تا اوت بهترین زمان هستند. اما اگر هدف اصلی شما تماشای شفق قطبی، بازدید از غارهای یخی آبی رنگ که فقط در زمستان باز هستند و تجربه زمستان های برفی است، باید بین ماه های نوامبر تا مارس سفر کنید. پاییز و بهار نیز فصل های گذار هستند که ممکن است هم شفق قطبی و هم روزهای نسبتا طولانی را تجربه کنید، اما هوا به شدت غیرقابل پیش بینی است.

بودجه و هزینه های سفر

ایسلند یکی از گران ترین کشورهای جهان برای سفر است. واحد پول این کشور کرون ایسلند است، اما در اکثر مکان ها کارت های اعتباری بین المللی پذیرفته می شوند و نیازی به حمل پول نقد نیست. هزینه های اقامت، غذا و حمل و نقل در ایسلند به مراتب بالاتر از میانگین اروپا است. برای کاهش هزینه ها، بسیاری از گردشگران به جای هتل، از کامپر ون ها استفاده می کنند یا در مهمانخانه های یوت (Hut) اقامت می گزنند. خرید از سوپرمارکت های محلی مانند بونوس و پوستور و پخت و پز در محل اقامت، می تواند هزینه های غذایی را به شدت کاهش دهد.

حمل و نقل و جاده حلقه ای

جاده حلقه ای یا مسیر شماره یک، شاهراه اصلی ایسلند است که دور تا دور جزیره را به هم متصل می کند و طولی حدود یک هزار و سیصد و بیست کیلومتر دارد. برای رانندگی در این جاده، یک ماشین معمولی کافی است، اما اگر قصد دارید به مناطق مرتفع داخلی ایسلند و جاده های اف بروید، حتما به یک خودروی چهار چرخ محرک نیاز دارید. جاده های اف فقط در تابستان باز هستند و عبور از رودخانه های خروشان در آن ها نیازمند مهارت رانندگی در شرایط سخت است. قوانین رانندگی در ایسلند بسیار سختگیرانه است و استفاده از چراغ روشن در تمام ساعات روز، حتی در تابستان، الزامی است.

فرهنگ، زبان و غذاهای محلی ایسلند

مردم ایسلند بازماندگان مستقیم ویکیینگ های اسکاندیناوی هستند. زبان ایسلندی یکی از خالص ترین زبان های اروپایی است که در طول هزار سال گذشته تغییرات بسیار کمی کرده است و ایسلندی های امروزی می توانند متون باستانی و ساگای های ویکینگی را به راحتی بخوانند. فرهنگ ایسلندی بر پایه ادبیات، موسیقی و احترام عمیق به طبیعت بنا شده است. آن ها به شدت به میراث فرهنگی خود افتخار می کنند و مهمان نوازی گرمی دارند.

غذاهای سنتی ایسلند بازتابی از تاریخ سخت و شرایط آب و هوایی این جزیره هستند. هاکارل، گوشت کوسه تخمیر شده که ماه ها در زیر خاک دفن و خشک می شود، معروف ترین و در عین حال چالش برانگیزترین غذای محلی است که بویی شبیه به آمونیاک دارد. در مقابل، پلوکفیستور، خوراک خوشمزه ای از ماهی و سیب زمینی کوبیده شده با کره و شیر، غذایی محبوب و دلچسب است. اسکیر، یک محصول لبنی غلیظ شبیه به ماست یونانی اما با پروتئین بیشتر، صبحانه ای رایج و مقوی در ایسلند محسوب می شود. همچنین هات داگ های ایسلندی که از گوشت بره، خوک و گاو تهیه می شوند، فست فود محبوب بومیان و گردشگران هستند.

جدول مقایسه فصل های سفر به ایسلند

پرسش های متداول

سفر به ایسلند، سفر به لبه های کره زمین است. جایی که طبیعت هنوز هم قدرت مطلق خود را به رخ می کشد و انسان در برابر عظمت یخچال ها و آتشفشان ها احساس کوچکی می کند. برنامه ریزی دقیق، احترام به قوانین سختگیرانه محیط زیستی و آمادگی برای مواجهه با آب و هوای غیرقابل پیش بینی، کلید لذت بردن از این سرزمین جادویی یخ و آتش است.