فرم دادخواست تامین دلیل Word دانلود فایل قابل ویرایش و رایگان (بروزرسانی 1405)

تامین دلیل چیست و چه کاربردی دارد

بر اساس ماده 149 قانون آیین دادرسی مدنی، در مواردی که اشخاص ذی نفع احتمال دهند که در آینده استفاده از دلایل و مدارک دعوای آنان، از قبیل تحقیق محلی، کسب اطلاع از مطلعین، استعلام نظر کارشناسان یا استفاده از قرائن و امارات موجود در محل، متعذر یا متعسر خواهد شد، می توانند از شورای حل اختلاف درخواست تامین آن ها را بنمایند. مقصود از تامین در این موارد، فقط ملاحظه و صورت برداری از این گونه دلایل است.

بنابراین، تامین دلیل به معنای اثبات حق یا محکومیت طرف مقابل نیست، بلکه تنها به معنای حفظ و ثبت وضعیت موجود است تا در زمان رسیدگی به دعوای اصلی، این صورت جلسه به عنوان یک دلیل معتبر و مستند مورد استناد قرار گیرد.

مرجع صالح برای رسیدگی به درخواست تامین دلیل

مرجع صالح برای رسیدگی به درخواست تامین دلیل، شورای حل اختلاف محل وقوع دلیل یا مال است. برای مثال، اگر موضوع تامین دلیل، خسارت وارده به یک ملک مسکونی یا تجاری است، شورای حل اختلافی که آن ملک در حوزه قضایی آن قرار دارد، صلاحیت رسیدگی به این درخواست را خواهد داشت. این درخواست می تواند قبل از طرح دعوای اصلی یا در حین رسیدگی به دعوا در دادگاه مطرح شود.

شرایط و موارد کاربرد دادخواست تامین دلیل

این نهاد حقوقی در موقعیت های مختلفی کاربرد دارد که مهم ترین آن ها عبارتند از:

• خسارت وارده به ملک یا خودرو: زمانی که تصادف یا حادثه ای رخ داده و زیان دیده می خواهد پیش از تعمیر یا رفع خسارت، میزان و نوع آسیب را توسط کارشناس ثبت کند.
• اختلافات موجر و مستاجر: برای ثبت وضعیت تخلیه ملک، تحویل کلید یا میزان خسارت وارد شده به عین مستاجره در پایان مدت اجاره.
• اختلافات ساختمانی و همسایگی: در مواردی مانند ترکیدگی لوله، ریزش دیوار یا اجرای عملیات ساختمانی که احتمال تغییر وضعیت یا از بین رفتن آثار خسارت وجود دارد.
• حفظ اسناد و مدارک تجاری: زمانی که احتمال از بین رفتن دفاتر تجاری یا اسناد مهم وجود دارد و نیاز به صورت برداری فوری است.

نحوه تنظیم و نوشتن فرم دادخواست تامین دلیل

برای تنظیم یک دادخواست استاندارد و قابل قبول، باید نکات مندرج در ماده 151 قانون آیین دادرسی مدنی را رعایت کنید. این دادخواست باید حاوی موارد زیر باشد:

• مشخصات کامل: نام، نام خانوادگی، نام پدر، کد ملی و نشانی دقیق درخواست کننده (خواهان) و طرف مقابل (خوانده).
• موضوع خواسته: ذکر دقیق موضوعی که برای اثبات آن درخواست تامین دلیل می شود.
• شرح اوضاع و احوال: توضیح شفاف و دقیق شرایطی که موجب درخواست تامین دلیل شده است، به طوری که فوریت یا خطر از بین رفتن دلیل به وضوح بیان شود.
• دلایل و منضمات: شامل اجاره نامه، گزارش پلیس، تصاویر، استشهادیه محلی یا هر مدرک دیگری که ادعای شما را پشتیبانی کند.

نمونه متن دادخواست تامین دلیل با جلب نظر کارشناس

در ادامه یک نمونه متن کاربردی برای درخواست تامین دلیل خسارت به ملک آورده شده است که می توانید آن را در فایل ورد کپی و تکمیل نمایید:

نمونه متن دادخواست تامین دلیل فوری

در شرایطی که خطر از بین رفتن دلیل بسیار فوری است، می توانید در دادخواست خود تقاضای اجرای قرار قبل از ابلاغ به خوانده را نمایید:

نقش کارشناس رسمی دادگستری در فرایند تامین دلیل

یکی از ارکان اصلی در اکثر پرونده های تامین دلیل، جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری است. زمانی که شورا قرار تامین دلیل صادر می کند، موضوع را به یک کارشناس متخصص (مانند کارشناس راه و ساختمان، کارشناس تصادفات، یا کارشناس امور ثبتی) ارجاع می دهد. کارشناس موظف است در زمان مقرر از محل بازدید کرده، وضعیت موجود را دقیقاً مشاهده و اندازه گیری نماید و سپس گزارش مکتوب خود را شامل توصیف وضعیت، میزان خسارت وارده و برآورد ریالی آن به شورا ارائه دهد. این گزارش کارشناسی، سنگ بنای اصلی دعوای بعدی شما برای مطالبه خسارت خواهد بود. بنابراین، حضور شما در زمان بازدید کارشناس و ارائه تمامی مدارک و توضیحات لازم به او، از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

تفاوت تامین دلیل با تامین خواسته

بسیاری از افراد دو نهاد حقوقی تامین دلیل و تامین خواسته را با یکدیگر اشتباه می گیرند. در حالی که این دو، اهداف و کارکردهای کاملاً متفاوتی دارند.

تامین دلیل همان طور که گفته شد، صرفاً به منظور حفظ و ثبت دلایل و مدارکی است که احتمال از بین رفتن آن ها وجود دارد و هیچ گونه توقیف اموالی در آن صورت نمی گیرد.

اما تامین خواسته به معنای توقیف اموال بدهکار قبل از صدور حکم قطعی است تا طلبکار اطمینان حاصل کند که پس از پیروزی در دعوا، مالی برای اجرای حکم وجود خواهد داشت. بنابراین، اگر هدف شما فقط ثبت وضعیت موجود است، باید درخواست تامین دلیل دهید، اما اگر نگران انتقال یا مخفی کردن اموال توسط طرف مقابل هستید، باید دادخواست تامین خواسته تقدیم کنید.

مدارک لازم و مراحل ثبت دادخواست

برای ثبت این درخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، همراه داشتن مدارک زیر الزامی است:

• کارت ملی هوشمند یا شناسنامه درخواست کننده
• اسناد مالکیت یا قرارداد مرتبط (مانند اجاره نامه)
• مدارک اثبات کننده ادعا (عکس، فیلم، گزارش مراجع انتظامی، گزارش آتش نشانی یا مدیریت ساختمان)
• استشهادیه محلی امضا شده توسط همسایگان یا مطلعین در موارد اختلافات همسایگی
• متن کامل دادخواست تنظیم شده

هزینه دادرسی درخواست تامین دلیل نسبت به دعوای اصلی بسیار کمتر است و به عنوان یک هزینه ثابت دولتی محاسبه می شود. با این حال، در صورتی که شورا موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع دهد، هزینه کارشناسی بر عهده درخواست کننده خواهد بود که بعدا در دعوای اصلی قابل مطالبه از طرف مقصر است.

نکات کلیدی و هشدارهای حقوقی

• دقت در شرح خواسته: عنوان خواسته باید دقیقاً صدور قرار تامین دلیل با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری باشد تا شورا بداند که نیاز به ارزیابی تخصصی وجود دارد.
• مستند کردن فوریت: در متن دادخواست حتماً توضیح دهید که چرا نمی توانید صبر کنید تا دعوای اصلی مطرح شود. اشاره به فسادپذیری دلیل یا نیاز فوری به تعمیر، شانس پذیرش درخواست فوری را افزایش می دهد.
• عدم تصمیم گیری ماهوی: قاضی شورای حل اختلاف در مرحله تامین دلیل، وارد ماهیت دعوا نمی شود و نظر نمی دهد که چه کسی مقصر است. وظیفه او فقط دستور به صورت برداری است و تشخیص مقصر و میزان مسئولیت بر عهده دادگاه رسیدگی کننده به دعوای اصلی خواهد بود.

سوالات متداول درباره تامین دلیل