پرونده شما به شورا ارجاع شد یعنی چه؟ راهنمای کامل و گام به گام

ارجاع پرونده به شورای حل اختلاف دقیقاً به چه معناست؟

شورای حل اختلاف نهادی قضایی است که تحت نظارت قوه قضاییه با هدف اصلی حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات میان اشخاص حقیقی و حقوقی غیردولتی تأسیس شده است. زمانی که در سامانه ثنا وضعیت پرونده خود را مشاهده می کنید و با عبارت ارجاع به شورا مواجه می شوید، به این معنی است که پرونده از دادگاه یا دادسرا به این نهاد منتقل شده تا اعضای شورا به عنوان میانجی، فضایی را برای گفت و گو و رسیدن به توافق فراهم کنند. این فرآیند نشان دهنده رویکرد قانون گذار به کاهش اطاله دادرسی و کاهش تراکم پرونده ها در محاکم دادگستری است.

چرا پرونده ها به صورت خودکار به شورا ارجاع داده می شوند؟

بر اساس قوانین و بخشنامه های جدید قضایی، ارجاع پرونده به شورای حل اختلاف به یک قاعده عمومی در بسیاری از دعاوی تبدیل شده است. دلایل اصلی این رویکرد عبارتند از:

• کاهش بار ترافیکی و شلوغی محاکم دادگستری و تسریع در روند رسیدگی به پرونده های پیچیده تر.
• ایجاد فرصتی برای طرفین دعوا جهت حل اختلاف بدون تنش و با حفظ روابط اجتماعی و خانوادگی.
• کاهش هزینه های دادرسی برای اصحاب دعوا، زیرا هزینه های شورای حل اختلاف به مراتب کمتر از دادگاه است.
• الزام قانونی ناشی از ماده 15 قانون شوراهای حل اختلاف که مراجع قضایی را موظف می کند قبل از رسیدگی ماهوی، امکان سازش را بررسی کنند.

چه پرونده هایی معمولاً به شورای حل اختلاف ارجاع داده می شوند؟

طبق ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف، این شورا صلاحیت رسیدگی به دسته ای از پرونده ها را دارد. مهم ترین این موارد عبارتند از:

• دعاوی مالی تا سقف تعیین شده در قانون که این مبلغ در قوانین جدید مورد بازنگری قرار گرفته است.
• دعاوی مربوط به جهیزیه، مهریه و نفقه تا سقف مشخص.
• دعاوی مربوط به تخلیه عین مستأجره و تعدیل اجاره بها به جز دعاوی مربوط به سرقفلی و حق کسب و پیشه.
• صدور گواهی انحصار وراثت، تحریر ترکه و مهروموم ترکه.
• تأمین دلیل برای حفظ وضعیت موجود یا جمع آوری ادله قبل از طرح دعوی اصلی.
• جنبه عمومی و خصوصی کلیه جرایم غیرعمدی ناشی از کار یا تصادفات رانندگی و جرایم عمدی تعزیری مستوجب مجازات درجه هفت و هشت.

اگر سازش حاصل شود چه اتفاقی می افتد؟

در صورتی که طرفین دعوا در جلسات شورا به توافق برسند، قاضی شورا یا اعضای شورا اقدام به تنظیم سندی به نام گزارش اصلاحی می کنند. این گزارش حاوی توافقات طرفین است و پس از امضا و تأیید قاضی، حکم قطعی را دارد. گزارش اصلاحی از اعتبار قانونی بالایی برخوردار است و در صورت عدم اجرای تعهدات توسط یکی از طرفین، طرف دیگر می تواند مانند یک حکم دادگاه، درخواست اجرای احکام نماید. این بهترین و سریع ترین نتیجه ای است که می توان از ارجاع پرونده به شورا انتظار داشت.

اگر سازش حاصل نشود، سرنوشت پرونده چه می شود؟

بسیاری از افراد نگران هستند که اگر در شورا به توافق نرسند، حق و حقوقشان ضایع خواهد شد. باید بدانید که عدم حصول سازش هیچ خللی به روند قانونی پرونده وارد نمی کند. در این حالت، شورا موظف است صورتجلسه ای تنظیم کند که در آن قید می شود تلاش برای سازش بی نتیجه بوده است. سپس پرونده همراه با این صورتجلسه به مرجع قضایی صادرکننده دستور ارجاع بازگردانده می شود. از آن پس، پرونده در دادگاه وارد مرحله رسیدگی ماهوی شده و قاضی بر اساس ادله و مدارک ارائه شده، رای نهایی را صادر خواهد کرد.

مهلت قانونی شورا برای تعیین تکلیف پرونده چقدر است؟

طبق ماده 11 قانون شوراهای حل اختلاف، مرجع قضایی می تواند پرونده را برای ایجاد صلح و سازش فقط برای یک بار و به مدت حداکثر سه ماه به شورا ارجاع دهد. شوراها مکلف هستند در همین مهلت تعیین شده، نتیجه تلاش های خود را اعم از حصول یا عدم حصول سازش، به طور مستند به مرجع قضایی ارجاع دهنده اعلام کنند. این محدودیت زمانی باعث می شود که پرونده ها به صورت بی دلیل در شورا متوقف نمانند و حقوق طرفین به تعویق نیفتد.

آیا می توان با ارجاع پرونده به شورا مخالفت کرد؟

بله، قانون گذار برای اصحاب دعوا این حق را در نظر گرفته است. بر اساس تبصره های مربوط به قانون شوراهای حل اختلاف، طرفین می توانند با ارجاع پرونده به شورای حل اختلاف جهت صلح و سازش مخالفت خود را اعلام کنند. در صورتی که خواهان یا خوانده در اولین فرصت یا در جلسه اول شورا، عدم تمایل خود را به سازش اعلام نمایند، شورا حق اصرار بر میانجیگری را ندارد و باید بلافاصله پرونده را برای ادامه رسیدگی به دادگاه صالح ارسال کند.

راهنمای گام به گام اقدام پس از دریافت پیام ارجاع به شورا

برای مدیریت صحیح این مرحله و جلوگیری از هرگونه ضرر حقوقی، اقدامات زیر را به ترتیب انجام دهید:

تفاوت های کلیدی شورای حل اختلاف با دادگاه

درک تفاوت میان این دو مرجع به شما کمک می کند تا انتظارات واقع بینانه تری از روند پرونده خود داشته باشید. جدول زیر این تفاوت ها را به صورت خلاصه نشان می دهد:

نکات حیاتی و هشدارهای حقوقی

• هرگز ابلاغیه های شورای حل اختلاف را نادیده نگیرید. عدم حضور ممکن است باعث شود طرف مقابل از فضای عدم حضور شما برای ثبت توافقات یک طرفه سوء استفاده کند.
• در جلسه شورا از امضای هرگونه برگه سفید یا گزارش اصلاحی که محتوای آن را کامل نخوانده اید، به شدت خودداری نمایید.
• اگر موضوع پرونده شما شامل دعاوی مربوط به اصل نکاح، طلاق، ورشکستگی یا اموال دولتی است، این موارد از صلاحیت شورا خارج بوده و باید مستقیماً در دادگاه رسیدگی شوند.

سوالات متداول